Phân tích hình tượng cây xà nu trong truyện ngắn Rừng xà nu

Văn mẫu lớp 12
Đánh giá bài viết

Phân tích hình tượng cây xà nu trong truyện ngắn Rừng xà nu

Bài làm

Tây Nguyên từ lâu đã được biết đến là vùng đất của văn hóa cồng chiêng đi kèm kho tàng sử thi đồ sộ. Mảnh đất cằn cỗi này đã thổi hồn Tây Bắc vào trong những trang văn đầy hào hùng của Nguyễn Trung Thành và để lại nhiều dấu ấn khó phai trong lòng người đọc qua tác phẩm Rừng Xà Nu. Trong truyện ngắn Rừng Xà Nu, bạn đọc chắc chắn không thể nào quên được hình tượng cây xà nu – một biểu tượng tiêu biểu cho thiên nhiên cũng như con người Tây Nguyên, luôn kiêu hùng và bất khuất.

Hình tượng cây xà nu được coi là linh hồn của tác phẩm, xuyên suốt tác phẩm từ mở đầu đến kết thúc câu chuyện đều sử dụng hình ảnh rừng xà nu. Hơn thế nữa, hơn hai mươi lần tác giả nhắc đến “rừng xà nu”, “cây xà nu”,…Dường như, xà nu đã trở thành một hình tượng gắn bó thân thuộc với cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của dân làng.

Phân tích hình tượng cây xà nu trong truyện ngắn Rừng xà nu

Ngòi bút tài hoa, chân thực của nhà văn Nguyễn Trung Thành đã khắc họa hình tượng cây xà nu trở thành thành lũy vững vàng giúp bảo vệ cuộc sống cho buôn làng. Nghệ thuật nhân hóa và ẩn dụ tượng trưng được nhà văn sử dụng thật tài tình, phần nào nói lên được nỗi lòng đau thương mất mát cả về con người lẫn tinh thần của người dân làng Xô Man cũng như lên án tố cáo tội ác kẻ thù. Dường như, cứ mỗi một cây xà nu ngã xuống lại chính là một người dân làng Xô Man ngã xuống, hình ảnh ấy khiến chúng ta day dứt khôn nguôi bởi sự gắn chặt khăng khít giữa người và cây xà nu. Tuy nhiên, trong đau thương và mất mát ấy, cây xà nu vẫn hiện lên với vẻ đẹp thăng hoa đến sững sờ.

Loading...

Sức sống mãnh liệt của cây xà nu được xem là hình ảnh tượng trưng cho phẩm chất sẵn sàng chống chọi với thực tế khắc nghiệt của người dân làng Xô Man nói riêng và người dân vùng Tây Nguyên nói chung. Bằng bút pháp miêu tả tượng trưng, nhà văn Nguyễn Trung Thành đã cho người đọc thấy được sức sống hoang dại và mãnh liệt của rừng xà nu. Hình tượng cây xà xu đã minh chứng cho một sự thật đau thương nối tiếp đau thương, sự sống nối tiếp sự sống, mà sự sống của xà nu là bất diệt, bất tử, không một thế lực nào hay thậm chí cả mưa bom bão đạn có thể hủy diệt được.

Đồng thời, vẻ đẹp của xà nu còn thể hiện ở đặc điểm đây là loài cây ham ánh sáng mặt trời và yêu tự do. Sự sống của xà nu là sự vươn lên để sinh tồn, cũng giống như Tnú hay dân làng Xô Man, luôn yêu tự do và khát khao ánh sáng nên họ sẵn sàng cầm giáo, cầm gương cùng quyết tâm bảo vệ vùng trời tự do ấy.

Tương đồng với vẻ đẹp của rừng xà nu chính là vẻ đẹp của con người Xô Man kiêu hùng và bất khuất. Bên cạnh ý nghĩa tả thực, rừng xà nu còn mang tính biểu tượng cho sức sống mãnh liệt của nhân dân các dân tộc Tây Nguyên. Đó là vẻ đẹp của cụ Mết – người truyền và giữ ngọn lửa tinh thần cách mạng với chân lý sáng ngời, là vẻ đẹp của Tnú với tinh thần kìm nén đau thương để biến thành sức mạnh quật khởi. Và cũng là vẻ đẹp của Dít với đôi mắt mở to trong sáng, Dít giống như một cây xà nu nhanh chóng trưởng thành sau ngày Mai chết. Vẻ đẹp của bé Heng – một thế hệ xà nu măng non – chưa trưởng thành nhưng đã có tinh thần quyết tâm chống giặc. Có thể nói, hình tượng cây xà nu trải dài và nổi bật xuyên suốt tác phẩm, mở đầu câu chuyện, giữa những đau thương và mất mát, xà nu vẫn hiện lên với vẻ đẹp sức sống mãnh liệt, và rồi khi kết thúc lại vẫn là hình ảnh hào hùng của sự thách thức.

Tóm lại, hình tượng xà nu là một sáng tạo nghệ thuật độc đáo của nhà văn Nguyễn Trung Thành khiến độc giả không thể nào quên. Cây xà nu giống như một hình ảnh ẩn dụ gợi nhắc người đọc nghĩ đến những con người Tây Nguyên yêu tự do, dồi dào sức sống, bất khuất kiên trung và thủy chung với Cách mạng. Hình tượng cây xà nu đã được tác giả đưa vào tác phẩm với biết bao ý nghĩa mới mẻ giàu tính thẩm mỹ và ý nghĩa nhân sinh, trở thành linh hồn tác phẩm. Chính vì vậy, Nguyễn Trung Thành mới đặt tên cho truyện ngắn của mình với một cái tên thật có ý nghĩa là Rừng Xà Nu.